Φλεβική Θρόμβωση

Γράφει ο Κωνσταντίνος Ν. Ξηρομερίτης, Διευθυντής Δ’ Αγγειοχειρουργικής Κλινικής – Ενδοαυλικό Laser Φλεβικών Παθήσεων Metropolitan General.

Τι είναι η φλεβική θρόμβωση στο πόδι;

Με τον όρο φλεβική θρόμβωση εννοούμε την ύπαρξη θρόμβου μέσα στο φλεβικό δίκτυο των κάτω άκρων. Περιοχές οι οποίες πλήττονται συχνότερα είναι η λεκάνη, ο μηρός και η γάμπα, ενώ σπανιότερα μπορεί να επηρεαστούν σημεία όπως ο θώρακας και τα άνω άκρα.

Η παθοφυσιολογία της φλεβικής θρόμβωσης αναφέρθηκε στην κλασική περιγραφή από τον Virchow ως αποτέλεσμα δράσης τριών παραγόντων: της φλεβικής στάσης, του τραυματισμού του φλεβικού ενδοθηλίου και της υπερπηκτικότητας του αίματος.

Ποια τα συμπτώματα στη φλεβική θρόμβωση;

Τα κύρια συμπτώματα της φλεβικής θρόμβωσης όπως αυτά αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία είναι:

Οίδημα (πρήξιμο) του κάτω άκρου (πολύ συχνά και των δύο)
Ήπια ευαισθησία μέχρι και έντονο άλγος στο πόδι που μπορεί να εκδηλώνεται στην όρθια στάση του σώματος είτε κατά τη διάρκεια μυικής σύσπασης κατά το περπάτημα
Έντονη ερυθρότητα σε συνδυασμό με αύξηση της θερμοκρασίας και εντοπισμένη σκληρία στο σημείο της δημιουργίας θρόμβου και στην περιοχή του ποδιού που πονάει.

Σε μια εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση υπάρχει πάντα η πιθανότητα κάποιο κομμάτι του θρόμβου να σπάσει και με τη ροή του αίματος να αποσπαστεί και να προκαλέσει μία πολύ οξεία και άκρως απειλητική για τη ζωή του ασθενούς κατάσταση που ονομάζεται πνευμονική εμβολή η τυπική συμπτωματολογία της οποίας μπορεί να είναι:

Έντονος πόνος στο στήθος
Ξαφνική έναρξη δυσκολίας στην αναπνοή συνοδευόμενη από δύσπνοια
Αρχικά ήπιο και ακολούθως έντονο βήχα που αρκετά συχνά συνοδεύεται από αιματηρά πτύελα
Άλγος στην πλάτη
Ταχύπνοια με πολύ γρήγορες αναπνοές
Εφίδρωση
Ταχυκαρδία
Έντονο αίσθημα ζαλάδες που εναλλάσεται με λιποθυμικές τάσεις μέχρι και απώλεια συνείδησης.

Πώς βοηθά η αντιπηκτική αγωγή;

Τις περισσότερες φορές, μετά τη χορήγηση της κατάλληλης αντιπηκτικής αγωγής, ο σχηματισμένος θρόμβος συρρικνώνεται και υποστρέφει, ο αυλός της θρομβωμένης φλέβας σταδιακά απελευθερώνεται του θρόμβου και ανοίγει με μία διαδικασία που καλείται επανασηραγγοποίηση. Παρόλα αυτά κατά τη διάρκεια της θρόμβωσης ακινητοποιούνται κάποιες από τις φλεβικές βαλβίδες και στη συνέχεια ακόμα και μετά τη διάλυση του θρόμβου αυτές οι βαλβίδες δε δουλεύουν ποτέ ξανά σωστά (ανεπαρκούν) με επακόλουθο την ανεπάρκεια εν τω βάθει φλεβών και τη συνεχή παλινδρόμηση μεγάλης ποσότητας αίματος το οποίο λιμνάζοντας στο εν τω βάθει φλεβικό δίκτυο προκαλεί μόνιμο οίδημα και έντονο άλγος, χαρακτηριστική μελάγχρωση (πιο σκούρο δέρμα) και σε πιο προχωρημένα στάδια τη δημιουργία πληγών στα πόδια, τα άτονα (λόγω στάσης του αίματος) φλεβικά έλκη. Η παθολογική οντότητα που περιγράφηκε καλείται μεταθρομβωτικό σύνδρομο και συνήθως παρουσίζεται αρκετά μετά τη φλεβική θρόμβωση.

Τι είναι η επιπολής φλεβική θρόμβωση;

Οι φλεβικές θρομβώσεις διακρίνονται σε επιπολής και εν τω βάθει. Η επιπολής φλεβική θρόμβωση είναι νόσος πολύ συχνή σε πάσχοντες από φλεβική ανεπάρκεια, στους ηλικιωμένους και στις εγκύους. Η κλινική της εικόνα χαρακτηρίζεται από τοπικό πόνο και ευαισθησία, ερυθρότητα, αυξημένη θερμοκρασία της περιοχής του δέρματος καθώς και ψηλαφητή, άλλοτε σκληρή διόγκωση της προβαλλόμενης επιφανειακής φλέβας. Η επιφανειακή αυτή φλεγμονή που παρατηρείται στην επιπολής φλεβική θρόμβωση οφείλει πάντα να διαφοροδιαγιγνώσκεται από λεμφαγγειίτιδα, ερυσίπελας, αγγειίτιδα και υποδόρια νέκρωση λίπους. Το οίδημα δεν είναι χαρακτηριστικό της επιπολής φλεβικής θρόμβωσης, όταν όμως υπάρχει μπορεί να υποδεικνύει συμμετοχή της θρόμβωσης του εν τω βάθει φλεβικού συστήματος. Η υπερηχογραφική μελέτη αναδεικνύει σε ποσοστό 100% την ύπαρξη θρόμβου και επιβεβαιώνει τη διάγνωση της επιπολής φλεβικής θρόμβωσης (θρομβοφλεβίτιδα).

Ποια τα αίτια εμφάνισης;

Τα αίτια και οι πιθανοί προδιαθεσικοί παράγοντες της φλεβικής θρόμβωσης είναι:

Φύλο : οι γυναίκες παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα θρόμβωσης σε σχέση με τους άνδρες, ιδίως σε ηλικία κάτω των 50 ετών

Ομάδα αίματος : η συχνότητα βρέθηκε υψηλότερη σε άτομα της ομάδας Α και χαμηλότερη στην ομάδα Ο.

Ηλικία : μεγαλύτερη συχνότητα σε μέσης και προχωρημένης ηλικίας άτομα.

Πολυκυτταραιμία

Προηγηθέντα θρομβοεμβολικά επεισόδια : λογω των αποφρακτικών αλλοιώσεων στο εν τω βάθει φλεβικό δικτύο από την προηγηθείσα φλεβική θρόμβωση προκαλείται επιβράδυνση της ροής και λίμναση του αίματος προδιαθέτουσα σε νέα θρόμβωση.

Κλινοστατισμός και ακινησία των σκελών : προκαλεί φλεβική στάση.

Καρδιοπνευμονική νόσος

Παχυσαρκία : αυξάνει τη συχνότητα λόγω της ελαττωμένης κινητικότητας και ορισμένων αιματολογικών διαταραχών όπως η αύξηση των λιποειδών του αίματος και η ελάττωση δραστικότητας του ινωδολυτικού μηχανισμού.

Η αρτηριακή ανεπάρκεια των κάτω άκρων : οδηγεί σε ελαττωμένη φλεβική ροή προδιαθέτουσα σε θρόμβωση.

Κακοήθης νόσος : περίπου 30% των νοσηλευομένων ασθενών με φλεβική θρόμβωση εμφανίζουν ενδοκοιλιακή ή ενδοκράνια κακοήθη νόσο.

Εποχιακή επίδραση : αύξηση της συχνότητας την άνοιξη και το φθινόπωρο.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της φλεβικής θρόμβωσης τίθεται από την εμπεριστατωμένη κλινική εξέταση, τη λεπτομερή λήψη ιστορικού και τη διενέργεια triplex φλεβών κάτω άκρων.

Ποια η θεραπεία – αντιμετώπιση;

Πρωταρχικός στόχος της οποιασδήποτε θεραπείας της φλεβικής θρόμβωσης είναι η αποτροπή της επέκτασης του θρόμβου και η σταδιακή εξάλειψη των συμπτωμάτων. Οφείλει να είναι άμεση για την αποφυγή μεταθρομβωτικού συνδρόμου. Η κλασσική φαρμακευτική αγωγή είναι τα διαφόρων ειδών αντιπηκτικά με πιθανή παρενέργεια την αιμορραγία. Ωφέλιμη θεωρείται και η άμεση εφαρμογή καλτσών διαβαθμισμένης συμπίεσης καθώς και η υπό προϋποθέσεις και σε σύντομο χρονικό διάστημα (σε λιγότερο από 2 εβδομάδες) θρομβόλυση.